Polish English French German

Odwiedziny dziś: 7

Łacznie od 08.2013: 9861

Currently are 2 guests and no members online

W roku 1870 Henryk Hipkow (zm.10.06.1911r.) wraz z  Fryderykiem Wilhelmem Kurthem (zm.03.01.1878r)  założył firmę , która to 3.01.1873r. w Jasieniu (Gassen) uruchomił zakład produkujący urządzenia młyńskie. Zapewne na  jej lokalizację w tej części miasta miało bliskość stacji kolejowej.  Zakład rozwijał się dynamicznie, w 1878r. uruchomiono w zakładzie walcownię a do roku 1881 zakończono rozbudowę zakładu. W 1911 uruchomiono nową  stolarnię , a rok później szlifiernię. Kolejna rozbudowa zakładu to rok 1920 i 1924 kiedy to powiększono odlewnie i stolarnie. Rozbudowa zakładu wiązało się z zwiększenie zatrudnienia, to spowodowało budowę domów w bliskości zakładu, zabudowa przetrwała do dziś.

Do dziś dnia tę część Jasienia gdzie istniała fabryka wraz z osiedlem potocznie mieszkańcy nazywają „Hipkowem”.


( link do Google StreetView )
 

 


Widok zakładu , zdjęcie z katalogu firmowego.

 

 

Przykłady produkowanych urządzeń.

 

 

Wilhelm Ludwig von Rabenau w 1824 roku wybudował przy obecnej ul. Kolejowej przędzalnię wełny i fabrykę sukna. W roku 1828 zakład zatrudniał już ok. 30 pracowników. Von Rabenau odsprzedał prawa do zakładu fabrykantowi z Forstu Jo­hann Gotthelf Geick.

W dokumencie - umowie z 7 lipca 1828 roku  znajduje się zapis :

Pan dobra szlacheckiego Jasień (Gassen), Wilhelm Lud­wig von Rabena i Fabrykant Pan Johann Gotthelt Geick urodzony w Forście na Łużycach, jako dyrektor fabryki i wspólnik przędzalni wełny przed sądem zawierają następującą umowę, że zysk z produkowanych towarów przez piętnaście lat powinien być dzielony wedle udziałów dla każdego , tak że Pan von Rabena dostanie 2/3, a pan Geick 1/3.

 

Umowa też regulowała porozumienie dotyczące mieszkania. Rodzina Geick zamieszkała w  domu przy ul. Friedrichstrasse. (Najstarszym zachowanym budynku mieszklnym do dnia dzisiejszego w Jasieniu) W roku 1831 umiera Wilhelm von Rabenau. Zakład przeszedł na wdowę Julie Friederike von Rabena z domu von Zeschau i jej syna Ludwig Heinrich von Rabena. W 1889 w fabryce wybuchł pożar. Trzypiętrowy budynek spalił się doszczętnie. Lubski fabrykant E. Schubert rozpoczął starania o odbudowe fabryki w Jasieniu, przejął zakład i jego rodzina prowadziła produkcję do lat 90-tych XX wieku. Zakład został zelektryfikowany, a w 1905 uruchomiono 12 mechanicznych krosen tkackich. W zakładzie w tym czasie pracowało 30-35 pracowników. Budynek fabryczny stał w ulicy Kolejowej obok browarów i zajazdów. W  1916 roku umiera Georg Schubert. Jego syn Curt przejął zakład, lecz odsprzedał go dla Paula Kramera.  Problemy gospodarcze lat 20-tych i 30-tych  przyniosły także dla przędzalni wełny i zakładom tkackim w Jasieniu duże straty, co doprowadziło do zamknięcia zakładu.

 

Budynki przetrwały do dnia dzisiejszego.

 

 

W środku, wsi stoi kościół p.w. św. Józefa Robotnika, który od dnia 1 wrzesnia 2003r należy do parafii w Lubsku. Wymieniany jest już w 1346 roku,. Wówczas jego zasięg obejmował wiernych z Jasienia, Jabłońca, Budziechowa, Białkowa i Lisiej Góry. Odnotowano w księgach plebana Johannes Herman w 1498 w Budziechowie, a w roku 1582 Kościół Budzechowski należy do Lubska. Pierwszy kościół nie zachował się do naszych czasów. Oobecny pochodzi z ok.1768 roku. Przy budowie wykorzystano pozostałości poprzedniego, cegłę oraz kamień polny. W 1826 roku dobudowano do kościoła wieżę drewnianą.  Następną ceglaną postawiono w 1882, zamontowano w niej dzwon z XV wieku. W jej wnętrzu znajduje się neogotycka chrzcielnica datowana na 1871rok.

Przy kościele do lat 60-tych XX wieku istniał cmentarz ewangelicki, zlikwidowany - choć są wątpliwości, czy wszystkie zmarłe osoby zostały starannie ekshumowane.

Lista ustalonych pastorów w kościele w Budziechowie przed rokiem 1945.
Johanes Herman ok.1498
Andreas Haupstein - 1591- 1604
Adam Matheus - 1604- 1614
Melchior Pudor - 1614- 1642
Johann Pudor - 1642- 1660
Bolzius z Budziechowa 1663 – 1668

Heinrich Volzius - 1661- 1705
Johann Christian Krüger- 1706- 1751
Joachim Christoph Haupt - 1754

 

 

 

  
widok wnętrza świątyni rok 2010.

zabytkowa chrzcielnica.                          wejście na wieżę kościelną.             zabytkowa fisharmonia.

 

W kościele znajduje się jeszcze działający unikalny instrument muzyczny – fisharmonia. Jej twórca Jan śliwiński to najwybitniejszy polski budowniczy organów i fisharmonii 2 poł. XIX w. Jego fisharmonie były sprzedawane także w Niemczech, a firma Bruning & Bongardt z Barment zajmowała się handlem fisharmoniami. To jest unikatowy instrument. 


Pod koniec 2014r. przeprowadzono czyszczenie i uzupełnianie ubytków wieży kościoła.

 

 

 

Zajazd i gospoda  „Zum Kronprinzen" („pod księciem“ lub „u następcy tronu“) przy ul.Lubskiej. Był własnością Anny Brühl i jej syna Bernharda.Lokal posiadał pokoje gościnne.  Przy gospodzie zatrzymywały się najczęściej furmanki pełne drzewa wiozące je do firmy – tartaku  Apelt, a najczęstrzymi gośćmi byli pracownicy tatraku .
 

Przed rokiem 1945 w mieście nie funkcjonował zakład oczyszczania miasta. Każdy właściciel domu został zobowiązany, do samodzielnego usuwania śmieci oraz utrzymania czystości na chodniku przed domem. Śmieci każdy musiał przynosić do wyznaczonego miejsca – przy obecnej ul. Budowlanych ( Die Aschenkippe ) - gdzie istniala spalarnia - były palone.
Informacja otrzymana od Pana Helmuta Schüttke.

 

Serwis wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Są one wykorzystywane w celu zapewnienia poprawnego działania serwisu. W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień dot. przechowywania plików cookies w Twojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przechowywanie plików coockies na Twoim komputerze. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive Module Information