Kaplica grobowa rodziny von Rabenau (+krypta)

 
Kaplica po renowacji stan na maj 2026. (Film na YT) 

Prawdopodobnie za czasów Abrahama von Rabenau utworzono w Jasieniu cmentarz. Z wielu zabytków do naszych czasów zachowała się kaplica grobowa rodziny von Rabenau, datowana na rok 1781. Budynek zbudowany jest na planie prostokąta z czterospadowym dachem. Zachowały się cztery kamienne tablice epitafijne z herbami rodowymi. Na środku w podłodze znajduje się wejście do krypty grobowej.
Wejście do krypty jest przysłonięte drewnianymi belkami, oraz jest częściowo zasypane (stan jaki zastałem w 2008r.), tablice po 1945 pomalowane na kolor zielony, w 2024 odzyskały swój pierwotny wygląd, oraz odkryto dodatkowe tablice i pochówki w czasie renowacji kaplicy i krypty.
Wsześniejsze pochówki właścicieli Gassen znajdują się krypcie w kościele (źródła niemieckie).

Tablice zachowane i odnalezione poświęcone są:

1) Abraham Gottfried Philipp von Rabenau zmarł dnia 12 listopada 1791 i jego żona Magdalene Sophie Henriette von Rabenau z domu Haugwitz zmarła 1783 dnia 26 marca, tablica odkryta w 2024, pochówek Abrahama zidentyfikowany w stanowisku 1, ewentualnie części kości zmieszane w stanowiku 2, żona stanowisko 3.

2) Emilie Therese von Rabenau z domu von Francois ur. 19 lipca 1817 zm. 15 czerwca 1876
3) Juliusa Balthasara von Rabenau, (jego żona Stephanie geb. von Thümen), pochówek stanowisko nr 7
4) Wilhelma Augusta Eduarda von Rabenau ur. 28 sierpinia 1838 zm. 3 lipca 1869 i Henrich Ludwik von Rabenau ur. 29 sierpnia 1808 zm. 31 marca 1870
5) Rodzeństwo von Rabenau: Hedwig von Rabenau zm. 1861,
                                                 Arthur Bernhard von Rabenau ur. 28 listopad 1841 zm. 27 kwietnia 1864, pochówek stanowisko nr 5
                                                  Louis von Rabenau zm. 30 kwietnia 1864 (lat.22), pochówek prawdopodobnie stanowisko nr 2
                                                  Arthur i Louis zginęli w czasie wojny od odniesionych ran, zmarli w lazarecie polowym.

inni członkowie rodziny pochowani w krypcie:

1) Ludwik von Rabenau ur. 10 lipca 18?? zm. 7 lipca 18??

2) Adalbert (Wojciech) von Rabenau ur.19 sierpnia 1839 zm. 30 kwietnia 1864
3) Heinrich Emil von Francois, pochowany stanowisko 8

W kaplicy znajdowało się wiecej tablic na co wskazują odnalezione fragmenty w roku 2024 w czasie prac konserwatorskich.

Dwaj bracia Louis i Arthur von Rabenau z Gassen, w roku 1864 w czasie wojny zostali ranni. Młodszy Arthur von Rabenau został raniony odłamkiem w udo i klatkę piersiową, Louis w pierś. Arthur zmarł 27 kwietnia w szpitalu, a 30 kwietnia zmarł Louis - starszy brat. Obaj bracia zostali pochowani z honorami w krypcie rodowej na cmentarzu w Gassen 4 maja. Kondukt żałobny szedł z kościoła na cmentarz, a wieniec pogrzebowy przysłała księżna z Dłużka.

Wedle niemieckojęzycznych zapisów w kaplicy pochowano jako pierwszego Abrahama Gottfrieda Philippa v. Rabenau (1739–1791) oraz jego żonę Magdaleny Sophie z domu Haugwitz (1750–1783). Informacja potwierdzona została odkryciem tablicy im poświęconej oraz pochówków, w czasie badań archeologicznych i antropologicznych w roku 2024.

 * - uzupełniono po opracowaniu genealogii i drzewa genealogicznego pochowanych von Rabenau.

Opracowana Genealogia von Rabenau pochowanych w Kaplicy/krypcie w Gassen/Jasieniu (SKG)

1. Pokolenie I
Abraham Gottfried Philipp von Rabenau
Ur.: 28 lipca 1739 r. w Kosarzynie (Kossar), syn pruskiego oficera Friedricha Sigismunda
Zm.: 12 listopada 1791 r. w Jasieniu (Gassen) w wieku 52 lat
pochowany w Gassen, Stanowisko archeologiczne nr 1 / 2
Ślub: 7 sierpnia 1764 r. w Bronicach (Brinsdorf)
Żona Magdalene Sophie Henriette von Rabenau (z domu von Haugwitz)
Ur.: 27 marca 1750 r. w Bronicach (Brinsdorf)
Zm.: 26 marca 1783 r. w Jasieniu (Gassen), zmarła dzień przed swoimi 33. urodzinami
pochowana w Gassen, Stanowisko archeologiczne nr 3.

1.1. Pokolenie II (Właściciele dóbr Chełmica i Jasień)
Carl Friedrich von Rabenau, syn Abrahama
Ur.: ok. 1775 r. w Jasieniu (Gassen)
Zm.: 27 marca 1845 r. w Chełmicy (Tschecheln)
Spoczywa na starym cmentarzu przykościelnym w Chełmicy
Brak pochówków w krypcie rodowej w Gassen.
Ślub: ok. 1805 r.
żona Christianne Louise Charlotte von Rabenau (z domu von Schöning)
Ur.: ok. 1785 r.
Zm.: 14 kwietnia 1849 r. w Chełmicy (Tschecheln).
Brak pochówków w krypcie rodowej w Gassen.

1.1.1. Pokolenie III
Heinrich Ludwig (Louis) von Rabenau (Syn Carla Friedricha)
Ur.: 29 sierpnia 1808 r. w Chełmicy (Tschecheln)
Zm.: 31 marca 1870 r. w Jasieniu (Gassen)
Tablica pamiątkowa błędnie podaje rok 1871 z powodu "zapewne" pomyłki kamieniarza, pruskie księgi zgonów jednoznacznie potwierdzają zawał/udar w 1870 r.
Pochowany w krypcie rodowej w Gassen
Ślub: 10 maja 1836 r. w Radzikowie (Eckartswalde)
żona Emilie Therese von Rabenau (z domu von Francois)
Ur.: 19 lipca 1817 r. w Radzikowie (Eckartswalde)
Zm.: 15 czerwca 1876 r. w Zgorzelcu (Görlitz)
Wyjechała tam po śmierci męża, ciało sprowadzone pociągiem do Gassen
Pochowana w krypcie grobowej w Gassen
Linia boczna żony (tożsamość potwierdzona z tabliczki trumiennej):
Heinrich Emil von Francois, Brat Emilie Therese
Ur.: 14 lutego 1814 r. w Radzikowie (Eckartswalde)
Zm.: 2 grudnia 1851 r. w Jasieniu (Gassen)
Zmarł jako kawaler podczas długich odwiedzin u siostry
Pochowany w krypcie rodowej w Gassen, Stanowisko archeologiczne nr 8

Pokolenie IV (Dzieci Heinricha Ludwiga i Emilie)
1. Julius Balthasar von Rabenau
Ur.: 21 kwietnia 1837 r. w Chełmicy (Tschecheln)
Zm.: 25 kwietnia 1877 r. w Milderau (zmarł na nagły atak serca zaledwie 4 dni po swoich 40. urodzinach).
Pochowany w krypcie rodowej w Gassen, Stanowisko archeologiczne nr 7
Ślub: 12 listopada 1868 r. w Poczdamie
Żona Stephanie von Rabenau (z domu von Thümen) (1846–1926).
Zmarła w Poczdamie. Brak pochówku w Gassen.
2. Wilhelm August Eduard von Rabenau
Ur.: 28 sierpnia 1838 r. w Jasieniu (Gassen).
Zm.: 3 lipca 1869 r. w Chojnowie (Hainau), wypadek na strzelnicy wojskowej, postrzał z własnego rewolweru.
Pochowany w krypcie rodowej w Gassen
Stan cywilny: Kawaler.
3. Adalbert Louis von Rabenau
Ur.: 19 sierpnia 1839 r. w Jasieniu (Gassen)
Zm.: 30 kwietnia 1864 r. w Lazarecie polowym Düppel (Szlezwik), w wyniku ran odniesionych 18 kwietnia w szturmie
Pochowany w krypcie rodowej w Gassen, stanowisko archeologiczne nr 2, tabliczka trumienna z imieniem Adalbert
Stan cywilny: Kawaler.
4. Hedwiga von Rabenau
Ur.: 15 listopada 1840 r. w Jasieniu (Gassen)
Zm.: 29 kwietnia 1864 r. w Godnowie (Gnadenberg) koło Bolesławca, zmarła na tyfus w pensji Braci Morawskich
Pochowana w krypcie rodowej w Gassen
Stan cywilny: Panna.
5. Arthur Bernhard von Rabenau
Ur.: 28 listopada 1841 r. w Jasieniu (Gassen)
Zm.: 27 kwietnia 1864 r. w Lazarecie polowym Broager (Szlezwik), zmarł z ran 9 dni po tej samej bitwie co brat Adalbert.
pochowany w krypcie rodowej w Gassen, stanowisko archeologiczne nr 5, tabliczka trumienna
Stan cywilny: Kawaler.
6. Ludwig von Rabenau
Ur.: 10 czerwca 1845 r. w Jasieniu (Gassen)
Zm.: 7 lipca 1845 r. w Jasieniu (Gassen), żył 27 dni
Pochowany w rodowej kaplicy w Gassen, tabliczka trumienna
7. Bruno von Rabenau (fundator tablicy matki w kaplicy w Gassen)
Ur.: 4 maja 1847 r. w Jasieniu (Gassen)
Zm.: 21 listopada 1913 r. w Zgorzelcu (Görlitz)
Spoczywa na cmentarzu miejskim w Görlitz
Ślub: 1883 r. w Legnicy
żona Marie von Rabenau (z domu von Schuckmann) (1858–1933)
Zmarła w Görlitz. Brak pochówków w Gassen.

Pokolenie V (Wnuki, dzieci Juliusza Balthasara i Stephanie)
Żadne z tych dzieci nie urodziło się, nie zmarło i nie spoczywa w Gassen/Jasieniu.
1. Marie Agnes von Rabenau (ur. 1869 w Milderau, zm. 1941 w Berlinie), niezamężna.
2. Eduard von Rabenau (ur. 1870 w Milderau, zm. 1952 w Wiesbaden), pułkownik armii niemieckiej. Żonaty z Margarethe von Marcard (ślub 1902 r.).
3. Friedrich (Fritz) von Rabenau (ur. 1872 w Milderau, zm. 1943 w Poczdamie), wyższy urzędnik państwowy. Żonaty z Elisabeth von Kessel (ślub 1907 r.).
4. Willy von Rabenau (ur. 1874 w Milderau, zm. 16 listopada 1914 r. na froncie w Flandrii, Francja), oficer, zginął na I wojnie światowej jako kawaler.
5. Stefanie von Rabenau (ur. 1876 w Milderau, zm. 1939 w Schwerinie), niezamężna.

Kaplica została wpisana do rejestru zabytków 12.11.2022, ogł. NR 1/2020 LUBUSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO KONSERWATORA ZABYTKÓW, stan kaplicy przed renowacją w roku 2024.

W ramach Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, Gmina Jasień otrzymała dofinansowanie na zadanie: REMONT KAPLICY GROBOWEJ RODZINY VON RABENAU W JASIENIU.
Całkowita wartość inwestycji: 428.040,00 zł
- Dofinansowanie z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków: 419.479,20 zł
- Wykonawcą prac była firma Kontrapost Konserwacja Zabytków Urszula Girtler z Witoszyna.

  

 
Dofinansowanie z Rządowego Funduszu Odbudowy Zabytków. Zakres prac będzie obejmował remont Kaplicy grobowej rodziny von Rabenau wraz z nagrobkami z XIX w.

21.03.2024. Informacje i zdjęcia zaczerpnięto z serwisu Gmina Jasień - Facebook, https://www.facebook.com/photo?fbid=720394690287687&set=pcb.720394903620999&locale=pl_PL

Zdjęcia wykonane przez S.Górski w czasie prac konserwatorskich w kaplicy. Fragmenty innych nagrobków wydobytych z wnętrza krypty.

Kolejny etap renowacji w kaplicy 10.05.2025 fot.SG, prace przy odnawianiu tablic w kaplicy.

Zakończenie prac renowacyjnych kaplicy nastąpiło pod koniec lipca 2025r. Efekt można zobaczyć na stronie FB Gminy Jasień: https://www.facebook.com/GminaJasien/videos/724494540568702
Dodatkowe łącze do filmu zrealizowanego przez Gmina Jasien.

Kaplica i krypta po zakończonej renowacji, stan na 2026 rok.

Ta część informacji opracowana została na podstawie badań i dokumentacji: 
Sprawozdanie z badań archeologicznych związanych z planowanym remontem kaplicy grobowej rodziny von Rabenau na Cmentarzu Komunalnym w Jasieniu dz. nr ewid.86 obręb 0001, gm. loco, pow.żarski, Zielona Góra 2024, dr Jarosław Lewczuk, Pracownia Archeologiczna
Sprawozdanie z badań antropologicznych związanych z planowanym remontem kaplicy grobowej rodziny von Rabenau na Cmentarzu Komunalnym w Jasieniu dz. nr ewid.86 obręb 0001, gm. loco, pow.żarski, Krosno Odrzańskie 2024, dr Ewa Nowacka-Chiari, Antropolog.

Krypta

Podziemne pomieszczenie o rzucie prostokątnym, nakryte sklepieniem ceglanym. długość: 6,47 m,  szerokość: 4,25 m, wysokość ok. 2,00 m. Wejście do wnętrza przez prostokątny otwór wejściowy wykonany w sklepieniu krypty.

Stan krypty na początku badań zastany przez dr Jarosława Lewczuka, przed przystąpieniem do prac archeologicznych.
Wnętrze krypty niemal w całości, po sklepienie wypełnione powojennym zasypiskiem o charakterze gruzowo-śmietniskowym. W pomieszczeniu panował całkowity nieporządek. Stwierdzono nagromadzenie współczesnych odpadów komunalnych (śmieci), gruzu budowlanego oraz zalegającej, rozłożonej materii organicznej. W dolnych partiach zasypiska, bezpośrednio przy ceglanej posadzce, panowało silne zawilgocenie, co doprowadziło do zaawansowanego zbutwienia i spróchnienia elementów drewnianych.

Stan zachowania wyposażenia grobowego był bezpośrednim efektem powojennych aktów wandalizmu, plądrowania oraz celowego niszczenia obiektów w celach rabunkowych.

Stan odnalezionych pochówków.
Trumny metalowe (cynowe), trzy zidentyfikowane nosiły ślady brutalnego traktowania, miały całkowicie zerwane lub oderwane wieka, a ich ściany boczne były mechanicznie rozgięte.

Trumny drewniane, wskutek wilgoci, upływu czasu oraz przemieszczania gruzu uległy niemal całkowitej destrukcji strukturalnej. Zachowały się jedynie w postaci silnie zbutwiałych, spękanych desek dennych i bocznych leżących na posadzce.

Stan szczątków ludzkich, z powodu przekopywania krypty przez szabrowników oraz naporu mas gruzu, pierwotny układ pochówków został całkowicie zniszczony. Kości ludzkie oraz czaszki znajdowały się w stanie całkowicie wymieszanym i rozproszonym po całym dnie krypty. Większość szkieletów utraciła swój naturalny układ anatomiczny, a luźne kości zalegały bezładnie na ziemi, w zasypisku oraz wewnątrz uszkodzonych skrzyń trumiennych.

dr Jarosław Lewczuk w czasie badań okeślił łącznie 13 stanowisk, w tym 13-te rozczłonkowane przez rabusiów. Pochówek ten odnaleziono w części zasypiska gruzowo-śmieciowego w krypcie, nie jest zaznaczony na planie w lokalizacji trumny bo nie było. Pochówków odnaleziono wiecej niż trumien co sugeruje, że były na przestrzeni lat układane jedna na drugiej, a w czasie dewastacji i splondrowania pochówków nastapiło wymieszanie ciał. Proces rozkładu trumen drewnianych ułożonych jedna na drugiej również powodował przemieszanie kości zmarłych. 

Dzięki badaniom antropologicznym przeprowadzonym przez dr Ewa Nowacka-Chiari (Uniwersytet Zielonogórski), odnaleziono szczątki pochówków co najmniej 22 osób. Można wnioskować, że kaplica i krypta stały się rodowym mauzoleum von Rabenau.
W krypcie znaleziono i przypisano do konkretnych miejsc cztery imienne tabliczki, pozwalające zidentyfikować pochówki, tj:

• Julius von Rabenau, kamienna tabliczka przypisana do stanowiska 4.
• Therese von Rabenau, geborne von Francois , kamienna tabliczka przypisana do stanowiska 3.
• Lieutenant Arthur Bernhard von Rabenau, tabliczka znaleziona pod humusem na podłodze, przypisana do stanowiska 5.
• Heinrich Emil von Francois, marmurowa tabliczka epitafijna znaleziona na stanowisku 8.

Układ pochówków, stanowisk archeologicznych wg. rysunku z dokumentacji dr Jarosław Lewczuk, stan jaki zastał w czasie prac archeologicznych 2024 r.
Dodatkowo naniesiono żółte (drewniane) skrzynki, ustawione po identyfikacji pochówków, wszystkie szczątki i artefakty zostały umieszczone w drewnianych skrzyniach. (S.K.G)

Tablice po renowacji znajdujące się w kaplicy (2026).

	Meine Gedanken sind nicht eure Gedanken, und eure Wege sind nicht meine Wege, spricht der Herr. Jesaias 55 8. Hier ruhet in Gott, mein theurer unvergesslicher Mann, der Premier_Lieutenant a. D. früher im 2. Brand. Ulanen Reg. No. 11. Herr Julius Balthas. von Rabenau, Rittergutsbesitzer auf Milderau, geb. d. 21. April 1837, gest. d. 25. April 1877, ältester Sohn des verstorbenen Rittergutsbesitzers Herrn Louis von Rabenau auf Alt Gassen Er starb in voller Blüthe und Kraft, Morgens 4 Uhr ganz plötzlich am Herzschlag. Tief trauernd stehe ich mit meinen fünf unmündigen Kindern am Sarge des so sehr früh Dahingeschiedenen Dies setzt zum Ehren-Gedächtniß dem inniggeliebten Gatten die tiefbetrübte Wittwe Stephanie geb. von Thümen.	Myśli moje nie są myślami waszymi, ani drogi wasze drogami moimi – mówi Pan. Izajasza 55 8. Tutaj spoczywa w Bogu, mój drogi niezapomniany mąż, premier-porucznik w stanie spoczynku, dawniej w 2. Brandenburskim Pułku Ułanów Nr 11. Pan Julius Balthas. von Rabenau, właściciel majątku rycerskiego w Milderau, ur. dnia 21 kwietnia 1837, zm. dnia 25 kwietnia 1877, najstarszy syn zmarłego właściciela majątku rycerskiego pana Louisa von Rabenau na Alt Gassen. Zmarł w pełnym rozkwicie i siłach, rano o godzinie 4, zupełnie nagle na zawał serca. Głęboko pogrążona w żalu stoję wraz z moimi pięciorgiem małoletnimi dziećmi przy trumnie tak bardzo wcześnie zmarłego     To na uroczystą pamiątkę szczerze ukochanemu małżonkowi stawia głęboko zasmucona wdowa Stephanie z domu von Thümen.
	Zur Erinnerung an die drei so früh von dieser Erde abgerufenen Geschwister von Rabenau.   Hedwig, geb. d. 15. Novbr. 1840, gest. d. 29. April 1864 in der Erziehungsanstalt zu Gnadenberg. Arthur, Lieutenant im Leib_Gren._Reg._Nro. 8. geb. d. 28. Novbr. 1841, gest. d. 27. April 1864 im Lazareth zu Broaker in Schleswig. Louis, Lieutenant im Garde_Gren._Reg._Nro. 4. (Königin Augusta), geb. d. 19. Aug. 1839, gest. d. 30. April 1864 im Lazareth zu Düppel in Schleswig. Beide Brüder erlagen ihren ruhmreichen Wunden (Schuß durch die Brust), die sie bei Erstürmung der Düppeler Schanzen im Kriege gegen Dänemark erhielten. Als Zeichen trauernder Liebe errichteten diesen Stein die durch den Tod ihrer theuren Kinder tiefgebeugten Eltern: Heinrich Louis von Rabenau und Emilie Therese geb. von Francois   Ach, ließen Euch mit Schmerzen, aus unsern Armen los, Doch gönnen wir von Herzen, Euch Euer köstlich Loos. Bald ziehn auch wir hienieden, die Pilgerkleider aus, Und gehn durch Jesu Frieden, ins ewge Vaterhaus.	Na pamiątkę trójki tak wcześnie z tej ziemi powołanego rodzeństwa von Rabenau.     Jadwiga (Hedwig), ur. dnia 15 listopada 1840, zm. dnia 29 kwietnia 1864 w zakładzie wychowawczym w Gnadenbergu. Artur (Arthur), porucznik w 8. Przybocznym Pułku Grenadierów. ur. dnia 28 listopada 1841, zm. dnia 27 kwietnia 1864 w lazarecie w Broager w Szlezwiku. Ludwik (Louis), porucznik w 4. Pułku Grenadierów Gwardii (Królowej Augusty), ur. dnia 19 sierpnia 1839, zm. dnia 30 kwietnia 1864 w lazarecie w Düppel w Szlezwiku. Obaj bracia ulegli swoim chwalebnym ranom (postrzał przez pierś), które odnieśli przy szturmie szańców Düppel w wojnie przeciwko Danii. Jako znak żałobnej miłości wznieśli ten kamień głęboko ugięci przez śmierć swoich drogich dzieci rodzice: Heinrich Louis von Rabenau oraz Emilie Therese z domu von Francois.      Ach, wypuściliśmy Was z bólem z naszych ramion, A jednak z głębi serca życzymy Wam Waszego cenny losu. Wkrótce i my tutaj na dole zdejmiemy szaty pielgrzyma, I przejdziemy przez pokój Jezusa do wiecznego domu Ojca.
	Hier ruhet in Gott dem Tage der Auferstehung entgegen Wilh. Aug. Eduard v. Rabenau Rittmeister und Escadronschef im 1. Schles. Dragoner Reg. Nro. 4, geb. zu Gassen d. 28. August 1838, gest. in seiner Garn. Hainau d. 3. Juli 1869. Beim Scheibenschießen überschlug sich sein Pferd, die Kugel des eignen Revolvers sich selbst entladend, verwundete ihn tödtlich und endete sein hoffnungsreiches Leben. Ihm folgte aus dem Kampfe der Zeit in den Frieden der Ewigkeit 1 3/4 Jahre später sein Vater Heinrich Ludwig v. Rabenau Lieutenant a. D. im III. Husaren Reg. Erb Lehn und Gerichtsherr auf Gassen, Kirchen und Schul Patron daselbst, geb. zu Tschecheln d. 29. August 1808, gest. zu Gassen d. 31. März 1871. Vom Schlage betroffen rief ihn Gottes heiliger Rathschluß nach fast einjähriger Krankheit aus dem Kreise der Seinigen die ihm ein Erdenwohl zu hüten und ruhet er nun hier in der Stätte jener ihm vorangegangenen theuren Kinder.   Diese Gedenktafel widmete zum Ehren-Gedächtniß ihrem geliebten Sohne die trauernde Mutter, ihrem treuen, unvergeßlichen Gatten die dankbare, durch seinen Tod tiefgebeugte Gattin Emilie Therese von Rabenau, geb. von Francois. Offb. Joh. 21. 4. Gott wird abwischen alle Thränen von ihren Augen. ps.	Tutaj spoczywa w Bogu oczekując dnia zmartwychwstania Wilh. Aug. Eduard v. Rabenau rotmistrz i dowódca szwadronu w 1. Śląskim Pułku Dragonów Nr 4, ur. w Jasieniu (Gassen) dnia 28 sierpnia 1838, zm. w swoim garnizonie Chojnów (Hainau) dnia 3 lipca 1869. Podczas strzelania do tarcz przewrócił się jego koń, a kula z własnego rewolweru, który samoczynnie wystrzelił, zraniła go śmiertelnie i zakończyła jego pełne nadziei życie. Za nim podążył z walki doczesnej w pokój wieczności 1 3/4 roku później jego ojciec Heinrich Ludwig v. Rabenau porucznik w stanie spoczynku w III Pułku Huzarów, dziedziczny pan lenny i sędzia w Jasieniu (Gassen), patron tamtejszego kościoła i szkoły, ur. w Chełmicy (Tschecheln) dnia 29 sierpnia 1808, zm. w Jasieniu (Gassen) dnia 31 marca 1871. Dotkniętego udarem powołał go Boży święty wyrok po prawie rocznej chorobie z kręgu jego bliskich, którzy dbali o jego ziemski dobrostan, i spoczywa on teraz tutaj w miejscu tych, którzy go wyprzedzili, drogich dzieci.   Tę tablicę pamiątkową poświęciła na uroczystą pamiątkę swojemu ukochanemu synowi żałująca matka, swojemu wiernemu, niezapomnianemu mężowi wdzięczna, głęboko ugięta jego śmiercią małżonka Emilie Therese von Rabenau, z domu von Francois. Obj. Jana 21, 4. I otrze Bóg wszelką łzę z oczu ich. pd.
	Selig ist der, der die Anfechtung erduldet; denn nachdem er bewähret ist, wird er die Krone des Lebens empfangen, welche Gott verheißen hat denen, die ihn lieb haben. Jacobi 1. 12.   Hier ruhet in Gott, dem Tage der Auferstehung entgegen Frau Emilie Therese von Rabenau geborne von Francois, geb. d. 19. Juli 1817 zu Eckartswalde, gest. d. 15. Juni 1876 zu Görlitz. Nach siebenwöchentlichen Leiden rief Gottes unerforschlicher Wille sie zu sich in die Ewigkeit, um sie mit dem vorangegangenen, heißgeliebten Gatten und den in der Blüthe der Jahre dahin- genen vier Kindern wieder zu vereinigen. Ihre treue aufopfernde Liebe, ihr wahrhaft christlicher Sinn, werden Allen unvergesslich sein, die sie kannten    Diese Gedenktafel widmet jener so sehr geliebten Mutter, in dankbarer Erinnerung, der durch ihren allzu frühen Tod tief betrübte Sohn Bruno von Rabenau.	Błogosławiony mąż, który znosi próbe; bo gdy zostanie wypróbowany, otrzyma koronę żywota, którą obiecał Bóg tym, którzy Go miłują. Jakub 1, 12.     Tutaj spoczywa w Bogu, oczekując dnia zmartwychwstania Pani Emilie Therese von Rabenau z domu von Francois, ur. dnia 19 lipca 1817 w Radzikowie (Eckartswalde), zm. dnia 15 czerwca 1876 w Zgorzelcu (Görlitz). Po siedmiotygodniowych cierpieniach niezgłębiona wola Boża wezwała ją do siebie do wieczności, aby ponownie połączyć ją z wyprzedzającym ją, gorąco ukochanym małżonkiem oraz zmarłymi w rozkwicie wieku czworgiem dzieci. Jej wierna, pełna poświęcenia miłość, jej prawdziwie chrześcijańskie usposobienie, będą niezapomniane dla wszystkich, którzy ją znali.   Tę tablicę pamiątkową poświęca tak bardzo ukochanej matce, w wdzięcznej pamięci, głęboko zasmucony jej zbyt wczesną śmiercią syn Bruno von Rabenau.
	Hier ruht in Gott unser liebes Söhnchen Otto Anders, geb. 23. Juli 1903. gest. 23. Aug. 1903.	Tutaj spoczywa w Bogu nasz kochany synek Otto Anders, ur. 23 lipca 1903. zm. 23 sierpnia 1903.   tablica zapewne pochodzi z cmentarza i została wrzucona do krypty.
	Hier ruhet in Gott Paul Otto Günther, geb. d. 3. Juli 1903, gest. d. 21. Sept. 1903. Ruhe sanft!	Tutaj spoczywa w Bogu Paul Otto Günther, ur. dnia 3 lipca 1903, zm. dnia 21 września 1903. Spoczywaj w pokoju! (Śpij słodko!) tablica zapewne pochodzi z cmentarza i została wrzucona do krypty.

Tabliczki trumienne znajdujące się w ktypcie w skrzynkach drewnianych.

1. Heinrich Emil von Francois. / Henryk Emil von Francois.

2. Julius von Rabenau, geb. 21. April 1837, gest. 25. April 1877. / Juliusz von Rabenau, ur. 21 kwietnia 1837, zm. 25 kwietnia 1877.

3. Lieutenant Arthur Bernhard von Rabenau, geb. d. 28. Novbr. 1841, gest. d. 27. April 1864. / Porucznik Artur Bernard von Rabenau, ur. dnia 28 listopada 1841, zm. dnia 27 kwietnia 1864.

4. Therese von Rabenau, geborne von Francois; geb. 19. Juli 1817, gest. 15. Juni 1876. / Teresa von Rabenau, z domu von Francois; ur. 19 lipca 1817, zm. 15 czerwca 1876.

5. Adalbert von Rabenau, geb. d. 10. Aug. 1830, gest. d. 30. April 1864. / Adalbert von Rabenau, ur. dnia 10 sierpnia 1830, zm. dnia 30 kwietnia 1864.

6. Ludwig v. Rabenau, geb. 10. Juni 1... gest. 7. Juli... / Ludwik v. Rabenau, ur. 10 czerwca 1... zm. 7 lipca...

Tłumaczenia i zdjęcia własne autora.

Tablica, Epitafium nagrobne Abrachama Gotfryda Filipa von Rabenau i jego żony Magdalene Sophie Henriette von Haugwitz, opisana w osobnym art.